Phân tích bài thơ Chiều Tối của Hồ Chí Minh cực hay

Đề bài: Phân tích Chiều Tối của Hồ Chí Minh

Bài làm

Loading...

Tháp mười đẹp nhất bông sen

Việt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ

Bác Hồ là vị cha già của dân tộc, trên con đường đi tìm lại độc lập tự do cho dân tộc ta bác đã trải qua muôn vài khó khăn, trắc trở nhưng Bác vẫn luôn lạc quan, luôn tin vào một ngày mai tươi sáng. Bài thơ “chiều tối” đã phần nào thể hiện được tinh thần đó của Người. Bài thơ chỉ đơn thuần là tả phong cảnh chiều tối của thôn quê vùng sơn cước nhưng ẩn sâu trong đó lại là khát vọng tự do, ước vọng trở về quê nhà củ chủ tịch Hồ Chí Minh.

Hai câu thơ đầu là bức tranh thiên nhiên miêu tả lúc chiều tối

Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không

(Chim mỏi về rừng tìm trốn ngủ

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không)

Loading...

Chỉ với hai câu thơ Hồ Chí Minh đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên lúc chiều tà ở miền sơn dã, đây là một bức tranh rất đẹp, rất gợi cảm. Một vẻ đẹp vừa cổ điển vừa quen thuộc, lại vừa có những nét riêng mới lạ. Vẻ đẹp rất cổ điển, rất đường thi. Nét cổ điển được thể hiện ở nét bút chấm phá và nghệ thuật tả cảnh ngụ tình. Chỉ bằng vài nét chấm phá đơn sơ Hồ Chí Minh đã tái hiện được linh hồn của cảnh vật. Bác chỉ tả một cảnh chim mỏi mệt đang bay về rừng, một chòm mây lẻ loi trôi chầm chậm trong vòng trời vậy mà đã gọi cho ta thấy, cho ta hình dung ra cả một không gian rộng lớn, một bầu trời thoáng đãng, trong trẻo yên bình, cảnh thật nên thơ nên họa tuy nhiên bản dịch thơ đã không lột tả hết được cái hay cái đẹp của bài thơ trong nguyên tác. Ở câu thứ hai bản dịch đã mất đi chữ “cô” nên chưa diễn tả được cái lẻ loi cô đơn của chòm mây chưa làm rõ được nét đặc tả của bức tranh, cũng chưa thể hiện được cái tài hoa của ngòi bút mang phong cách bình thi. Hai chữ “mạn mạn” là một trong những từ quen thuộc của thơ Đường dịch là “trôi nhẹ”, tuy vẫn giữ được âm điệu nhẹ nhàng nhưng đã giảm đi phong vị Đường thi. Hình ảnh “chòm mây”, “cánh chim” trong bức thư cho anh ở đây đều là những hình ảnh quen thuộc trong thơ cổ, những hình ảnh này đều in đậm trong những áng thơ nổi tiếng của Thôi Hiệu, Lý Bạch, Nguyễn Du hay Bà Huyện Thanh Quan.

Nhà thơ đã tả cảnh ngụ tình bức tranh thiên nhiên ở đây được nhìn qua tâm trạng và in đậm trong tâm trạng của chủ thể trữ tình. “Chim mỏi mệt” Phải chăng thể hiện tâm trạng mệt mỏi của người tù sau suốt một ngày bị đầy ải lê bước trên chặng đường dài. Chòm mây lẻ loi trên không dường như cũng cô đơn, mang tâm trạng của người tù trong hoàn cảnh tha hương nơi đất khách quê người. Có thể nói tâm trạng buồn cô đơn của người tù đã hòa nhập với cảnh sắc thiên nhiên. Nỗi buồn cô đơn ấy thể hiện rất rõ nhân cách của Hồ Chí Minh, lúc này khi đang ở trên đất khách mà Bác vẫn luôn nhớ về quê hương, lo lắng cho việc nước, trong hoàn cảnh này Người có tâm trạng buồn và cô đơn là tất yếu.

Chúng ta đều biết hình ảnh cánh chim, chòm mây trong thơ cũ là hình ảnh ước lệ, song ở bài thơ này chúng không phải là những hình ảnh ước lệ mà là cảnh thực đang hiện lên trong con mắt người tù lúc chiều tối nơi núi rừng hoang vắng. Cảnh thơ tuy buồn vắng, quạnh hiu xong vẫn có nét ấm áp suất Hồ Chí Minh. Ta đều biết trong thơ Bác cảnh thiên nhiên luôn vận động sự sống, ở đây cũng vậy. Trong bài thơ cổ ta thường Bắt gặp chồng mây lơ lửng đứng yên giữa bầu trời: “Bạch vân thiên tải không du du”. Và "cánh chim” chiều trong thư của thường bay vô định trong cõi tuyệt mù của bầu trời mênh mông. Còn ở bài thơ này của Hồ Chí Minh cánh chim thấy mệt mỏi nhưng không bay vô định mà vẫn tìm chốn ngủ. Cánh Chim tuy đơn lẻ nhưng vẫn chầm chậm trôi, cảnh vật tuy hoang vắng có buồn, có cô đơn mà không tuyệt vọng nó vẫn động hướng về sự sống. Chúng ta thấy trong ánh mặt trời cảnh vật có chứa được sự yêu thương, trìu mến của Hồ Chí Minh, của thiên nhiên với sự sống.

Phân tích Chiều Tối của Hồ Chí Minh cực hay

Phân tích Chiều Tối

Trong hai câu thơ đầu Hồ Chí Minh đã tái hiện trước mắt ta một bức tranh rất đẹp, thơ mộng và rất đỗi gần gũi quen thuộc về cảnh vùng sơn cước lúc chiều tà. Hai câu thơ đầu cũng thể hiện rất rõ bút pháp tài hoa của Hồ Chí Minh vẽ lên vẻ đẹp vừa giản dị vừa tinh tế kết hợp hài hòa giữa màu sắc cổ điển và nét riêng mới lạ.

Hai câu thơ cuối là bức tranh về đời sống xã hội.

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc

Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng

(Cô em xóm núi xay ngô tối

Xay hết, lò than đỏ rực hồng)

Chúng ta nhận thấy từ hai câu đầu đến hai câu cuối bài thơ đã chuyển đổi cả về thời gian, cảnh sắc và tình người. Từ hình tượng đến tư tưởng có sự vận động khỏe khoắn và linh hoạt. Thứ nhất là sự chuyển đổi về cảnh sắc, nếu câu 1 và câu 2 là bức tranh thiên nhiên thì đến câu 3 câu 4 đã chuyển sang miêu tả bức tranh đời sống là hình ảnh trung tâm đó là thiếu nữ xóm núi xay ngô. Ở đây ta nhận thấy nét khác biệt rất rõ của thơ Bác và thơ xưa. Trong thơ cổ con người xuất hiện chỉ điểm thêm vào bức tranh làm cho cảnh nổi bật ví dụ như “Qua Đèo Ngang” hay “Thu Điếu”. Còn ở đây hình ảnh con người giữ vị trí trung tâm của bức tranh và trong thơ xưa ta thấy hình ảnh cánh chim trời thường là hình ảnh người lưỡng thứ “ngàn mai gió cuốn chim bay mỏi/ dặm liễu sương sa khách bước dồn” còn trong thơ mới đã bắt cặp hình ảnh giai nhân hoặc ít nhiều hình ảnh “thiếu nữ buồn không nói/ tựa cửa nhìn xa nghĩ ngợi gì”. Còn ở bài thơ này ta bắt gặp một hình ảnh khỏe khoắn, một cô gái lao động đang say sưa với công việc của mình. Câu thơ thứ nhất và thứ hai miêu tả chiều muộn thì đến câu thơ thứ ba và thứ tư tả cảnh chiều tối. Tác giả đã dùng thủ pháp gợi tả quen thuộc của thơ Đường để giúp ta cảm nhận sự chuyển đổi của thời gian. Tuy Hồ Chí Minh không trực tiếp nhắc đến tối nhưng cái tối được hiện lên gián tiếp qua ánh lửa “rực hồng”, ta biết được trời đã tối.

Câu thơ thể hiện nét bút tài hoa tinh tế mang đậm tính đường thi của Hồ Chí Minh. Nét đặc sắc trong sự miêu tả nét đi thời gian của Bác còn thể hiện ở cách dùng từ tinh tế, độc đáo những chữ “ma bao túc” ở cuối câu ba được điểm vòng lại ở đầu câu bốn đã tạo nên sự nối âm liên hoàn nhịp nhàng như diễn cảm vòng quay không vứt của động tác xay ngô gợi ta liên tưởng đến dáng vẻ nhịp nhàng khỏe khoắn của cô gái xóm núi. Bên cạnh đó hình ảnh này cũng góp phần diễn tả thời gian đang trôi. Bài thơ mở đầu bằng hình ảnh chiều tối nhưng lại kết thúc bằng ánh lửa rực hồng. Chữ “hồng” cuối bài thơ có thể coi là chữ thần là nhãn tự của cả bài thơ. Thông thường cảnh chiều tối ở vùng rừng núi mênh mông trùng điệp dễ gợi ta cảm giác quạnh quẽ, thê lương. Thế nhưng ở đây bức tranh cảnh miền sơn cước lại kết thúc bằng hình ảnh bếp than rực hồng. Hình ảnh này đã tỏa ấm không gian xua đi vẻ lạnh lẽo nơi núi rừng, hình ảnh lò than rực hồng không chỉ soi tỏa bóng dáng của thiếu nữ xóm núi xay ngô mà còn soi tỏ những nét đẹp trong tâm hồn Hồ Chí Minh, phải là một tâm hồn luôn vang ứng với cuộc sống mới có thể đón nhận được hình ảnh lửa hồng.

Đọc bài thơ chúng ta có thể hình dung rõ vẻ đẹp của bức tranh lúc chiều tối, nhà thơ chỉ chấm phá vài nét mà đã gọi ra trước mắt ta một bức tranh thiên nhiên rộng lớn bao gồm cả đất trời và con người. Bức tranh thơ ấy in đậm màu sắc cổ điển kết hợp những nét phần thưởng và mới lạ Chính vì thế đã có sức cuốn hút, say mê lòng người.

Qua bài thơ Chiều Tối ta thấy Hồ Chí Minh có cái nhìn luôn tin yêu cuộc sống, luôn hướng tới ánh sáng tương lai, ta bắt gặp trong bài thơ con người có bản lĩnh cứng cỏi, có tấm lòng nhân ái mênh mông, có tình yêu thiên nhiên tha thiết. Phải đặt bài thơ trong hoàn cảnh tác giả đang phải chịu đựng chúng ta mới có thể cảm nhận hết được nét đẹp ấy. Mặc dù suốt một ngày bị đày ải, lê bước chân trên con đường dài nhưng Hồ Chí Minh vẫn ung dung ngắm cảnh thiên nhiên, vẫn rung cảm với những nét đẹp bình dị, nhỏ nhoi đang diễn ra quanh mình, chỉ một cánh chim chiều, một đám mây nhỏ cũng khiến Người rung động chuyển hóa chúng thành thơ. Chính vì lẽ đó mà ta thấy Hồ Chí Minh là một người tù Không cúi đầu gục ngã trước hoàn cảnh trái lại Người luôn luôn làm chủ hoàn, cảnh vượt lên trên hoàn cảnh. Mang trong mình một tình yêu thương cao đẹp, một trái tim đồng cảm với thiên nhiên và con người.

Chiều tối là một bức tranh thơ đẹp tiêu biểu cho phong cách Hồ Chí Minh giản dị mà tinh tế. Viết về Hồ Chí Minh, Hoài Thanh từng nói “ giữa bao nhiêu tăm tối cuộc sống vẫn ngời lên ánh sáng của lòng thương người và yêu đời vô hạn”.

Nguyễn Ánh Liên

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Like bài viết để ủng hộ tác giả

Bình luận bài viết